Reportage
Geloof overstijgt seksueel misbruik
Twee miljoen katholieken naar Wereldjongerendagen in Madrid
Meer dan twee miljoen jonge christenen tussen de zestien en dertig jaar uit 170 landen worden van 16 augustus tot 22 augustus verwacht in het Spaanse Madrid voor de veertiende editie van de Wereldjongerendagen. Het grootste internationale jongerenevenement ter wereld, dat om de twee à drie jaar georganiseerd wordt. Ontmoeting, kunst, sport en cultuur gecombineerd met gebed en verdieping staan centraal tijdens het festival.
Ondanks de vele misbruikschandalen in de Kerk, zijn velen nog gelovig. Volgens Mark De Bruijn (23) uit Nootdorp, Nederland, gaan jongeren steeds meer op zoek naar versterking en bevestiging in hun persoonlijk geloof. En daar kan het seksueel misbruik absoluut niet tegen op.
Veel jonge gelovigen hebben de Wereldjongerendagen leren kennen via hun parochie. Zo werd Marie Boz (22) uit Kampenhout gesponsord door de gemeenschap als dank voor haar inzet tijdens de toenmalige communiecatechese.
Annekatrien De Greve (20) uit Drongen leerde het jongerenfestival kennen via haar vader, die diaken is.
Anderen worden nieuwsgierig door verhalen die ze horen van deelnemers. Heleen Deruytere (22) uit Ieper hoorde een getuigenis van een bevriende deelnemer. Het verhaal maakte zo’n grote indruk dat ze meteen mee wilde naar de volgende Wereldjongerendagen.
Ook Paus Benedictus XVI , de gastheer van dit evenement, zal aanwezig zijn. Velen ervaren het moment van zijn aankomst als een openbaring. Anderen vinden dan weer dat zijn komst niet veel met de Wereldjongerendagen te maken heeft.
Jongeren die naar de Wereldjongerendagen gaan zijn meestal zelf heel actief bezig met hun geloof en de Kerk. Velen onder hen zijn misdienaar in hun parochie, of lid bij het zangkoor.
Hans Homblé (35)
‘Kerk staat voor grotere uitdagingen dan aanpakken van pedofilie’
Hans is pastoraal medewerker en diensthoofd bij Jongerenpastoraal in Vlaanderen (IJD) in Vlaams-Brabant en Mechelen. Buiten de IJD is Hans ook actief als coördinator van het voorprogramma van het Aartsbisdom en hij is lid van het kernteam tijdens de Wereldjongerendagen in Madrid.
‘Jongeren voelen zich steeds minder verbonden met de kerk en zoeken steeds meer naar andere gelovige jongeren in een groter geheel.’ Volgens Hans moet je dit evenement, als jonge christen, zeker meemaken. Je komt namelijk nergens anders zoveel gelijkgezinden tegen.
‘De jongeren die wij nu bereiken voor de Wereldjongerendagen, komen uit overtuiging, niet meer uit gewoonte.’Hans ziet duidelijk een vermindering in het aantal Vlaamse jongeren dat meegaat naar Madrid. ‘De nieuwe generatie jongeren die meegaat naar de Wereldjongerendagen is kleiner dan anders. En de crisis maakt ons werk er zeker niet makkelijker op.’
‘Ik geef toe dat de kerk jarenlang op een foute manier is omgegaan met het misbruik. Ze zetten nu stappen in de goede richting. Maar de kerk staat voor grotere uitdagingen dan het aanpakken van pedofilie. Er zijn hervormingen aan de gang waarvan niemand weet wat het gaat worden.’
Mark De Bruijn (23)
‘Jongeren gaan steeds meer op zoek naar versterking en bevestiging in hun persoonlijk geloof en daar kan seksueel misbruik in Kerk niet tegen op’
Mark De Bruijn raakte gefascineerd door de Wereldjongerendagen in 2002. Toen de zesdaagse plaatsvond in Toronto. Dankzij het enthousiasme van het toenmalige pastoraal team van zijn parochie, nam hij in 2005 zelf deel aan de Wereldjongerendagen in Keulen, Duitsland.
‘Ik werd gevraagd om trombone te spelen in het gelegenheidskoor tijdens de dagelijkse eucharistievieringen van de Wereldjongerendagen. Doordat ik bijna de hele tijd bezig was met het koor, miste ik veel van het centrale programma en het groepsgevoel.’ Om dat grootse gevoel te beleven, trok Mark in 2008 naar de Wereldjongerendagen in het Australische Sydney. ‘Dat was letterlijk en figuurlijk een wereldreis.
Het schitterende gevoel dat ik daar kreeg is niet met woorden te beschrijven. Dat is net de reden waarom ik deze keer opnieuw mee ga, naar Madrid.’
Mark onderneemt dit jaar een heuse pelgrimstocht naar Madrid. ‘Samen met enkele vrienden nemen we de fiets naar Spanje, een idee van de huidige pastoor in onze parochie en een diaken uit Gouda’, zegt Mark.
Daarmee wordt het reizen naar Madrid niet enkel een methode om op hun bestemming te komen. ‘Terwijl al die kilometers onder me door glijden, heb ik de tijd om na te denken en te bezinnen. Wat toch een achterliggende gedachte is van de Wereldjongerendagen.’ Daarmee wordt hun reis al een doel op zich. Hun reisgroep bestaat uit twaalf mensen, waarvan drie begeleiders. ‘De pastoor die met ons meefietst is trouwens zelf in de jaren ’80 met de fiets naar de eerste Wereldjongerendagen in Rome getrokken, hij heeft dus al wat ervaring!’
Naast zijn deelname aan de Wereldjongerendagen is Mark ook zeer actief in zijn eigen parochie en is hij wekelijks terug te vinden in de kerk. ‘Ik zing in het jongerenkoor en daarnaast ben ik eveneens actief als acoliet. Deze taak omvat onder andere het opleiden van nieuwe misdienaars. Ik heb deze taak gekregen, omdat ik zelf al vijftien jaar ervaring heb.’ Die gedrevenheid heeft Mark meegekregen van zijn ouders, maar ondertussen doet hij dit vooral uit eigen beweging. ‘Mijn ouders staan voor 100 procent achter mij. Zij hebben altijd geprobeerd om mij en mijn broer in het teken van hun geloof op te voeden.’
Naar goede gewoonte zal de Paus ook dit jaar aanwezig zijn op de Wereldjongerendagen. ‘De aankomst van de Paus is altijd een beklijvend moment’, aldus Mark. De Paus nodigt ons om de 2 à 3 jaar uit in een gastland.
‘Ook de kruisweg is een heel beklijvend moment’, zegt Mark. Het passieverhaal wordt door tal van acteurs nagespeeld en wordt door de duizenden jongeren langs de kanten van de straat bekeken. ‘Dit is vooral een heel ingetogen moment en toont de kern van het Christelijk geloof’, zegt Mark.
Annekatrien De Greve (20)
‘Het heeft het lang geduurd voor ik mijn vrienden en klasgenoten vertelde over mijn religie’
Annekatrien uit Drongen is heel actief in de parochie van de Brugse Poort. Zij gaat dit als begeleidster mee naar de Wereldjongerendagen.
‘Ik ben opgegroeid in een christelijke familie, mijn vader is diaken. Ik kwam dus al van kinds af aan in contact met mijn geloof, maar ik wou meer. De verhalen die ik hoorde van bevriende deelnemers over de Wereldjongerendagen in Toronto en Keulen maakte me nieuwsgierig. In 2008 nam ik zelf deel aan het evenement in Sydney’, zegy Annekatrien. ‘Dit jaar ga ik mee als begeleidster.’
De komst van de Paus is voor Annekatrien zeker geen hoogtepunt. ‘Volgens mij heeft de Paus niet veel te maken met de Wereldjongerendagen, ook al is hij de gastheer. Het hoogtepunt voor mij is de slotviering. Na een avondwake overnachten alle jongeren samen in openlucht. ’s Ochtends is er een viering. Dat is gewoonweg een onvergetelijk moment.’
‘De crisis in de kerk heeft heel wat mensen pijn gedaan. Maar ik denk er niet aan om mij te laten ontdopen. Ik ben en blijf gelovig.’ Annekatrien is heel actief in de parochie van de Brugse Poort, waar ze misdienaar en koorlid is. ‘Ik vertel graag over mijn gebeurtenissen en verwachtingen in het geloof. Al heeft het lang geduurd voor ik mijn vrienden en klasgenoten vertelde over mijn religie. Bloed, zweet en tranen heeft het me gekost. Toen ik de stap eindelijk gezet heb, was het alsof er een blok van mijn schouders viel. Nu vertel ik heel openlijk over de Wereldjongerendagen en mijn geloofsovertuiging.’
Marie Boz (22)
‘Beroep gekozen naar aanleiding van Wereldjongerendagen’
Ook Marie uit Kampenhout zal zich midden augustus in Madrid bevinden voor dit evenement. Ze is net afgestudeerd als leerkracht Godsdienst. Naar aanleiding van de Wereldjongerendagen startte zij ‘het kerkgangers project’.
‘De kerk is een plaats waar gelovigen elkaar ontmoeten en samen vieren. Ook al zijn er enorme fouten gemaakt, ik zal de kerk altijd blijven verdedigen. ’
Marie nam voor het eerst deel aan de Wereldjongerendagen in 2008. Het evenement vond toen plaats in Sydney. Samen met een vriendin werd ze gesponsord door de parochie, als cadeau voor hun inzet tijdens de toenmalige communiecatechese.
‘Het kerkgangers project is een evenement dat ik samen met enkele vrienden opgericht heb na de Wereldjongerendagen in Sydney. De Wereldjongerendagen hebben een diepe indruk nagelaten, dat gevoel wilden we ook behouden in Vlaanderen. We wilden diepgang en samenkomen koppelen aan de kerk.’
Samen met enkele anderen sprak Marie een aantal keer per jaar af in een parochie in Vlaanderen, waar ze de viering bijwoonden en achteraf bezonnen. ‘Ondertussen spreken we enkel nog af tijdens de vasten en in de advent. We zijn met een grote groep in heel Vlaanderen, dus het is niet altijd eenvoudig om een moment vast te leggen.’
‘Voor mij zijn de Wereldjongerendagen één groot hoogtepunt’, zegt Marie. ‘Elke keer wordt ik weer door iets anders geraakt. Vooral de gesprekken en de ontmoetingen met andere gelovigen zijn heel pakkend.’ Net als Annekatrien, vindt ook zij de openingsviering en de slotviering heel ontroerend.
‘Waarom ik leerkracht godsdienst ben geworden? Na mijn eerste deelname aan de Wereldjongerendagen in Keulen, was ik zo overdonderd door de impact van een geloof, dat de keuze snel gemaakt was. En ik heb er nog steeds geen spijt van.’
Heleen Deruytere (22)
‘Ik ben een ongelovige Thomas’
Heleen uit Ieper studeert verpleegkunde en vroedkunde. Wegens haar studies kan ze dit jaar niet mee naar Madrid. Maar ze hoopt dat het misbruik in de kerk er niet voor zorgt dat jongeren afhaken voor de Wereldjongerendagen.
‘De Wereldjongerendagen gaat over veel meer dan enkel ‘geloven’. Dit evenement heeft een invloed op iedereen, als mens’, zegt Heleen. ‘Overal waar je kijkt zijn er mensen. Op zo’n moment besef je dat je er niet alleen voor staat. Het is een gevoel dat ik niet met woorden kan beschrijven.’
‘Elke keer als ik terugkeer van de Wereldjongerendagen voel ik me als een enorme energiebom. Het is ook heel leuk om andere gelovigen te ontmoeten.’
Heleen Deruytere hoorde een getuigenis van iemand die aanwezig was op de Wereldjongerendagen in Toronto. ‘Het verhaal maakte zo’n grote indruk, dat ik meteen meewilde. Ik was net zestien en mocht mee naar Keulen.’
‘Ik ben ondertussen tweeëntwintig jaar en ik ben niet beschaamd om te zeggen dat ik gelovig ben. Vroeger was dat anders, want ik wilde geen vrienden verliezen omdat ik gelovig was. Ondertussen ligt dat anders: ik ben wie ik ben. Echte vrienden hebben daar respect voor.’
‘De crisis in de kerk is een spijtige zaak. Ik ben als het ware een ongelovige Thomas op dat vlak. Ik wou het gewoon niet geloven. Uiteindelijk gaf ik het wel een plaats.’
Ik ben ondertussen al enkele jaren leiding van de Sint-Jansjongeren. Een pluswerking die activiteiten organiseert zoals onder andere een sportdag en een stadsspel. Daarnaast organiseren we ook elk jaar zes jongerenvieringen die we zelf in elkaar steken. Sommige jongerenvieringen worden opgebouwd vanuit een evangelietekst. Anders gebruiken we een thema. Zo hebben we al eens een viering opgesteld waarbij iedereen in zijn pyjama danste in de kerk. Een viering in openlucht hebben we ook al eens meegemaakt.
‘Naast leidster van de Sint-Jansjongeren ben ik ook begeleidster van het Bijbels Tentenkamp. Ik ga al zes jaar lang mee als begeleiding voor jongeren van twaalf tot vijftien jaar. Het is niet altijd zo makkelijk om tieners van deze leeftijdsgroep aan te spreken, maar het geloof komt op een speelse manier aan bod. We leven vijf dagen lang in de natuur en we slapen in tenten. Het thema van dit jaar is gewoon anders, anders gewoon. Zo maken we duidelijk aan jongeren dat iedereen gewoon is, maar toch anders. Ik vind het heel boeiend om de jongelui te begeleiden.’
Momenteel is Heleen ook aangesloten bij het presidium van de studentenpastoraal Gent. Een studentenvereniging waarbij het geloof een belangrijke betekenis heeft.
Voor meer info kan je terecht op de website: http://www.madrid2011.be/
Kaderstukje
Van 300 000 naar twee miljoen
In 1984 vonden de eerste Wereldjongerendagen plaats in Rome. Tijdens deze editie waren er 300 000 jongeren aanwezig.
Naar aanleiding van ‘het internationaal jaar van de jeugd’ vonden de Wereldjongerendagen opnieuw plaats in 1985. Ook toen waren er 300 000 aanwezigen in Rome.
Pas vanaf 1986 is men gestart met de officiële telling van het aantal Wereldjongerendagen. De eerste internationale Wereldjongerendagen vonden opnieuw plaats in Rome.
Een jaar later vonden de Wereldjongerendagen plaats in Buenos Aires. Het deelnemersaantal was intussen gestegen tot 1 miljoen aanwezigen.
In 1989 werden de Wereldjongerendagen georganiseerd in Santiago de Compostella. Er kwamen in totaal 400 000 jongeren opdagen.
Hierna werden de Wereldjongerendagen georganiseerd in het Poolse Czestochowa, waar maar liefst 1 600 000 jongeren aanwezig waren.
De volgende Wereldjongerendagen vonden plaats in Denver, Verenigde Staten. Er waren 500 000 jongeren aanwezig.
De stad Manilla in de Filippijnen was de volgende locatie voor de Wereldjongerendagen in 1995. Maar liefst 4 000 000 jongeren kwamen samen.
Frankrijk was het gastland in 1997. Voor de Wereldjongerendagen in Parijs kwamen 1 200 000 jongeren van over de hele wereld naar het land.
In 2000 werden de Wereldjongerendagen opnieuw georganiseerd in Rome. Er waren toen maar liefst twee miljoen jongeren aanwezig.
Nadien was Toronto, Canada aan de beurt. 800 000 jongeren kwamen toen meevieren.
De volgende Wereldjongerendagen vonden plaats in het Keulen. Er kwamen in totaal 1 200 000 jongeren naar Duitsland.
De laatste Wereldjongerendagen werden georganiseerd in het Australische Sydney. 225 000 jongeren waagden zich aan de wereldreis.
In augustus 2011 is Madrid het gastland. Er worden meer dan 2 miljoen jongeren verwacht.
Carmen Carnier (25) studeerde in 2008 af aan de voormalige Katholieke Hogeschool Mechelen, nu Lessius Mechelen. Na haar stage kon ze meteen aan de slag als journaliste bij Gazet Van Antwerpen. Ondertussen werkt ze daar sinds drie jaar als eindredactrice. ‘Van mijn sociale leven blijft niet veel meer over, maar ik zou voor geen geld van de wereld een andere job willen.’
